NGẪU HỨNG BẠN, TÌNH BẠN THƠ TRONG TUYỂN TẬP
“5.000 CÂU THƠ LỤC BÁT” MANG TÊN “DẤU ẤN MỘT THỜI”
CỦA VỢ CHỒNG NHÀ THƠ NGUYỄN DUY YÊN VÀ ĐOÀN KIM VÂN
CỦA VỢ CHỒNG NHÀ THƠ NGUYỄN DUY YÊN VÀ ĐOÀN KIM VÂN
-----------o----------
Nguyễn Việt Chiến
Uỷ viên Hội đồng thơ Hội nhà văn Việt nam
Phó chủ tịch Hội Nhà văn Hà nội
Trước khi in tuyển tập “5.000 câu thơ Lục Bát” vợ chồng nhà thơ Nguyễn Duy Yên và Đoàn Kim Vân (đã ngoại tám mươi tuổi và đều là Hội viên Hội Nhà văn Hà nội) đã được trao bằng chứng nhận Guinet Việt nam “Đôi vợ chồng nhà thơ cao tuổi có thơ phổ nhạc nhiều nhất” với trên 100 bài thơ đã được các nhạc sĩ phổ nhac trong nhiều năm qua. Lần này, với tuyển tập 5.000 câu thơ Lục Bát mang tên “Dấu ấn một thời” có thể nhà thơ cao tuổi này muốn xác định một kỷ lục Guinet về thơ nữa chăng? Vì thế, tác giả Nguyễn Duy Yên trong bài “Dòng sông thơ”đã trải long:
Sông văn chảy cuốn theo dòng
Đường ra biển cả mênh mông nước trời
Viết câu thơ để lại đời
Tìm vàng đãi cát ai người biết chăng.
Còn tác giả Đoàn Kim Vân thì khẳng định :
Thơ là ý của tâm hồn
Gửi niềm tâm sự vui buồn có nhau
Nợ văn chương mối tình đầu
Bốn mùa qua vẫn nguyên màu thời gian.
Có thể cái “Màu thời gian” trong bài thơ trên như vẫn còn nguyên sự thuỷ chung của tâm hồn thi sĩ với hàng ngàn câu thơ Lucj Bát viết về nhau, viết cho nhau và viết cùng nhau của đôi vợ chồng thi sĩ tuổi cao niên này. Bởi thế, khá tinh tế khi tác giả Nguyễn Duy Yên đã viết tặng vợ đồng thời là bạn thơ bài “Trao gửi cho em”:
Thơ là ý của tâm hồn
Thơ là cảm xúc vui buồn có nhau
Tiếng thơ toả sáng muôn màu
Tiếng thơ ràng buộc nghĩa sâu tình dài
Nàng thơ như ánh sao mai
Sáng soi đôi trẻ tình đời trắng trong
Với thi sĩ Đoàn Kim Vân, tình yêu đôi lứa lại nhiều khi ẩn chứa trong những nỗi niềm thơ gắn với tình yêu quê hương nguồn cội gửi tấm lòng mình vào bài
02
thơ”Hồn quê gợi nhớ” viết từ năm 1956 đã cho ta thấy một người thơ nghiêng về phía duy cảm:
Nhớ gì như nhớ người yêu
Xa quê lòng những sớm chiều nhớ quê
Nhớ dòng sông nhớ con đê
Mùa thơm lúa mới nắng hè chói chang
Nhớ sao những buổi chiều vàng
Thoảng cơn gió thổi Nồm Nam mát lòng
Nhớ ao sen nhớ ruộng đồng
Đường quanh lối xóm tựa trong bàn cờ
Nhơ về một thuở ấu thơ
Lời ru của mẹ à ơ…đêm dài
Nhớ từ hạt lúa củ khoai
Riêu cua gợi cảm nhớ hoài cà tương
Quê hương ơi nặng tình thương
Gieo vào nỗi nhớ vấn vương tâm hồn
Đọc tập thơ “5.000 câu Lục Bát” ta có thể nhận thấy sự đồng cảm, đồng điệu của đôi vợ chồng nhà thơ này. Dường như quãng thời gian đẹp nhất trong đời họ đã dành cho nhau và giờ đây quãng đời còn lại, họ lại dành cho nhau những khoảnh khắc nồng nàn thi hứng văn chương với những vần thơ Lục Bát như suối nguồn không cạn như trong bài thơ “Hương lòng” của thi lão Nguyễn Duy Yên dưới đây :
Tình yêu ai nói hết lời
Ý lòng tràn ngập sóng đời vấn vương
Gửi em tất cả tình thương
Tạc lòng hai chữ thuỷ chung không mờ
Tuổi thơ hò hẹn khi xưa
Đêm tân hôn ấy bao giờ dám quên
Hoà chung hơi thở bao đêm
Làn môi nhè nhẹ hôn trên má gầy
Men tình em uống dần say
Ước mơ sao có những ngày sáng tươi
Ửng hồng đôi má nụ cười
Truyền thêm sức sống nghĩa đời ghi sâu
Gửi em cả mối tình đầu
Hương lòng trong trắng hát câu chung tình
Tình yêu luôn cộng hưởng với sự sang tạo và là chất men khởi nguồn cho những sang tạo của vợ chồng nhà thơ Nguyễn Duy Yên và Đoàn Kim Vân.
03
Hình như tuổi tác không làm suy giảm sức viết của họ và tuyển tập “5.000 câu thơ Lục Bát này” là một minh chứng
Say thơ say cả đất trời
Say tình say cả nghĩa đời trắng đen
Dù không chuếnh choáng hơi men
Mảng chơi chẳng biết là đêm hay ngày
Rượu nồng vừa nhấp đã say
Rượu xuân dốc cạn chén đầy chén vơi
Chen chân ở giữa biển đời
Lao thân lướt sóng ngụp bơi nổi chìm
Ai làm xáo động con tim
Còn bao nỗi nhớ biết tìm nơi đâu...
( Trích bài thơ” Thôi nhé” của Nguyễn Duy Yên)
Thi hứng cộng với cảm xúc yêu thương luôn là mạch chảy ngầm qua hầu hết các bài thơ Lục Bát của đôi vợ chồng nhà thơ này. Với tác giả Đoàn Kim Vân có những bài thơ tình viết cách đây 60 năm như bài thoe “Lưu luyến” viết về mối tình của phụ nữ ở hậu phương nhắn nhủ người chiến sĩ dấn than nơi xa trường thật mộc mạc, nồng ấm, tha thiết yêu quê hương với tình yêu đôi lứa không hề xa cách :
Xa rồi những mái nghiêng nghiêng
Bóng quê hương cũ xa biền biệt xa
Anh đi luôn nhớ quê nhà
Mái tranh toả khói chiều tà buông lơi
Đêm về rộn rã tiếng cười
Tình quê đầm ấm cuộc đời nở hoa
Hỏi rằng mình có nhớ ta
Nhớ lời hẹn ước thiết tha mặn nồng
Trong anh còn nhớ hay không?
Buổi giao duyên ấy hẹn lòng thương nhau
Tình đời em đã ghi sâu
Đẹp lòng chiến sĩ những câu chung tình
Nhớ không một buổi bình minh
Tiễn người chiến sĩ một mình ra đi
Trông nhau chẳng biết nói gì
Nỗi lòng kẻ ở người đi nặng tình
04
Đường dài trái đất mông mênh
Phố phường như cũng thấy mình chia phôi
Nhớ thương thương nhớ khôn nguôi
Mờ dần cảnh vật bóng người khuất xa
Tiễn người chiến sĩ xa nhà
Giờ vui tạm biệt ai mà khôn nguôi
Rồi đây vạn nẻo đường đời
Đăm đăm đôi mắt có người trông theo….
Trong các thể loại thơ thuộc dạng “văn có vần” còn tồn tại tới ngày nay thi thơ Lục Bát là thể loại dễ viết, ai cũng cảm nhận được và người Việt nam nào trong đời mình ít ra cũng thuộc dăm ba câu thơ Lục Bát, nhất là ca dao và tục ngữ. Tuy vậy, Lục Bát là một thể thơ”Dễ viết mà khó hay” dẫu những kỹ thuật nằm lòng về thể loại thơ này đã có trên trăm năm qua.
Với những người làm thơ luôn thường trực ý thức sáng tác có lúc”thi hứng” trong tâm hồn ào đến nhưng “thần hứng” lại chưa khai mở, vì thế những bài thơ hay để đời vẫn là bí mật của Đấng sáng tạo. Đây chính là một thử thách, một đòi hỏi của nghề làm thơ đối với những tác giả đã “phải lòng” thơ Lục Bát ngay từ khi cầm bút viết những bài thơ đầu tiên như, hai vợ chồng nhà thơ Nguyễn Duy Yên và Đoàn Kim Vân.
Hà nội tháng 8 năm 2017 (7 Đinh Dậu)
